Escola de Formación Política: Xénero en Desenvolvemento

Boas lectoras!

No marco do proxecto financiado pola Xunta de Galicia, "Fortalecemento das capacidades de Incidencia Política e Xeración de alternativas sustentables das organizacións da sociedade civil vinculadas ao sector pesqueiro e agrícola de pequena escala en 7 municipios costeiros da Rexión 13-Golfo de Fonseca, Honduras, con enfoque de soberanía alimentaria e defensa do territorio" paramonos desta vez na actividade 1.3.1. Esta data sobre a "Implementación da Escola de Formación Política para os distintos sectores productivos da rexión". Os obxetivos xerais da escola son a formación das persoas participantes mediante a dotación de coñecementos e a posterior replicación nos seus grupos e comunidades do aprendido na Escola para xerar un efecto multiplicador.

                                            Foto: Presentación da actividade e obxectivos

Desprazámonos a Choluteca pra este primeiro modulo, con persoas participantes pertencentes as bases sociais de CODDEFFAGOLF, de tódalas idades e provintes de diversos ámbitos: dende escolas, universidade,marisqueiras, pescadores ou amas de casa.

A axenda comezou coa fixación de conceptos básicos: diferencias sexuais ou biolóxicas. Tras moito debate, moita participación e confusión, chegamos xuntas aos conceptos finais, traducidos en forma visual mediante debuxos. Isto permitiu comprobar como se atribúen máis conceptos dos puramente sexuais para fixar como sería unha persoa con sexo feminino ou masculino.

                                        Foto: Construción das supostas diferencias sexuais ou biolóxicas.

Despois das aclaracións iniciais tocaba a construción social do xénero. Despois de colocar distintas características asignadas tradicionalmente a muller e ao home concluímos que xeran desigualdades e que se poden cambiar, sen depender de si es home ou muller.

A medida que avanzabamos ían saíndo outros temas entre as participantes e, falando do traballo que realizaban cada día, chegamos tamén até a división xenérica do traballo, o cal dou para moita confrontación entre as persoas asistentes, sempre nun ambiente de respecto e de intercambios de aprendizaxes.

                         Foto: identificados os supostos atributos de xénero e a división xenérica do traballo

Na segunda xornada de traballo fomos construíndo o concepto de desenvolvemento relacionándoo coa temática da xornada anterior (xénero e división do traballo) acadando compromisos por parte de cada persoa participante para replicar posteriormente nos seus espazos diarios (traballo, universidade, fogar, escolas, etc.).

Unha experiencia única  poder intercambiar perspectivas e aprendizaxes, ademais de coñecer a moitas persoas marabillosas nun ambiente divertido e relaxado.

O tempo pasa voando en Honduras...pero seguiremos informando entre as tormentas tropicais e os amigos zancudos.

Saudiños!!!

Sostenibilidad en el Fortín

El pasado Martes 21 de Agosto visitamos la Comunidade de El Fortín, en el

municipio de El Triunfo.

Allí nos dieron una muy buena acogida, recibiéndonos el señor Ventura, presidente de

la Junta de Aguas. Visitamos el tanque de abastecimiento, y también el pozo, con un suministro de energía

empleando paneles solares.

Despues de la visita, se convocó a todas las persoas de la comunidad para una charla sobre la sustentabilidad de los recursos hídricos. El guión que empleamos fué el siguiente:

Sostenibilidad. Una palabra muy fea que alberga un bonito significado. Que las personas adultas del presente puedan disfrutar del agua sin comprometer que las persoas jóvenes de ahora, las adultas del futuro, puedan disfrutarla también.

Dentro del concepto de sostenibilidad separamos tres vías:

1. Ecología. Hablamos del ciclo natural del agua como algo que debemos cuidar y conservar. Apoyándonos de un dibujo, explicamos que el agua que se recoje en los pozos procede de acuiferos subterráneos que son como una gran pila. Esa pila, se llena con el agua infiltrada, y es muy dificil saber a que velocidad. Cómo es lógico, debemos tener cuidado con no sacar más de lo que entra, en tal caso, nuestro pozo se secará. También hicimos una pequeña mención al cambio climático, y al hecho de que la canícula está durando más de lo esperado.
2.  Social. El agua es un derecho humano. Por lo que es de justicia que todas las personas tengan acceso al agua y se beneficien de los sistemas de la comunidad.
3. Económica. Mantener el sistema tiene un coste que se debe asumir. Con las cuentas claras y transparencia, la tarifa ha de ser empleada en el propio sistema, tanto en imprevistos como en el mantenimiento.

Con todo ello, buscamos soluciones o formas de actuar para conseguir la sostenibilidad del sistema de abastecimiento. Lo más sencillo y al alcance de una persona individual es el ahorro de agua.

Se hablo del sistema de contadores individuales como incentivo del ahorro, puesto que también parece justo que quién más gaste más pague. Ademas de ser un sistema de control de fugas en el sistema. Resumimos así las ventajas de los contadores:

• Control sobre el agua que consumimos.
• Control de fugas en la red.
• Mejorar hábitos de uso y consumo.

 Terminamos la jornada en la comunidad en la casa del señor Ventura, guardando buen recuerdo de la comunidad, en la que yo hice mi primera salida a campo.

Primeira etapa en Honduras

Logo de 10 día en Honduras, compartir os primeiros en San Lorenzo con Cris e Raquel; Uxía mais eu, estamos ben asentados no Municipio do Triunfo, no Departamento hondureño de Choluteca. Será a nosa base no próximo mes , aproximadamente, en función do ritmo de execución dun sistema de abastecemento no centro do municipio.

Honduras é diferente, mais non tan diferente como eu chegara a pensar. O pasado martes, visitamos a Comunidade de Varsovia, no propio Municipio do Triunfo, onde puiden comprobar unha realidade que en moitos sentidos me resultou recoñecible. Vín algo moi parecido á Galicia rural que eu coñecín a comezos dos anos 90, nas aldeas dos meus pais, aínda daquela pletóricas de vitalidade e sentido comunitario, foi como unha volta ó pasado. Tivemos unha reunión coa Xunta de Augas, que é o principal organo de control da xestión, e coñecimos un sistema de bombeo con enerxía solar ademais dunha letrina ecolóxica. Xa neste punto, tanto pola importancia que teñen as Xuntas de Augas a nivel institucional como polo interese en participar, puidemos comprobar como a auga é un dos eixes centrais da vida destas persoas, algo que, na miña opinión, en Galicia temos olvidado.

No día de onte, xoves, asistimos pola maña como observadores a unha reunión de distintos axentes convocados para participar na planificación dun sistema de bombeo que abastecerá a unha serie de colonias. O principal obxectivo do proxecto é implementar unha metodoloxía de transparencia e rendición de contas, para o que o bombeo servirá como caso de estudio. O primeiro que me chamou á atención é a resposta á convocatoria, unha 20 persoas acudiron, entre representantes de patronatos, Xuntas de Augas, Municipalidade…

Aquí teñen unha cultura da participación e uns mecanismos para exercela dos que temos moito que aprender. A reunión, que durou mais de 4 horas, foi fluida e bastante operativa. Non necesitaban de responsable de toma de turnos de palabra, porque ninguén os saltaba. Sentín un sentido de respeto pola opinión das demais persoas.

Unha señora, expresou con xenio a posición da súa comunidade, xenio comprensible posto que levan un tempo sufrindo pola mala calidade da auga. Foi un dos relatos que máis me impactou dende que estou aquí.

Outra rapaza, representante da súa colonia, dixo que ela tiña a súa opinión persoal pero que non tiña os coñecementos nin a autoridade para tomar a decisión en nome da súa colonia, polo que creía que o mellor era facer unha consulta casa por casa. Bravo pola túa sensatez, pensei.

Acordouse facer esas consultas, e dar unha resposta o domingo. Hoxe mesmo asisteremos a unha das asembleas nas que se definirán as posicións das comunidades respecto a planificación dos proxectos. Será para nós algo moi interesante, onde poderemos seguir comprobando esa diferencia cultural na parte da participación comunitaria.

Cómo conclusión destes primeiros 10 días. Entendendo o Dereito Humano á Auga como producto de varias dimensións, estou constatando algo que coñecía a nivel académico. É certo que aquí hai moitas carencias en canto á dispoñibilidade é o acceso. Máis, respecto o sentido de pertenencia do recurso, ó dereito á participación da xestión e a rendición de contas, penso que están mais avanzados.

Este mutuo aprendizaxe demostra que a cooperación debe ser un fluxo bidireccional de información e coñecementos entre os pobos, con sentido do respeto e con vocación de tecer pontes e contruir sinerxías nas que todas as persoas posibles saían beneficiadas. Parece que falo dunha utopía, hoxe estou optimista e con ánimo para decir que a utopía non soamente é necesaria, senón que é o motor do progreso.

Seguiremos informando.

Saúde

Comezan as curiosidades PCR!!

Boas lectoras!!

Despois dun tempiño xa instalada en Honduras....por fin toca contar algunha que outra experiencia catracha!

A primeira sorpresa sen nin sequera pisar terra hondureña é o parque de atraccións que ten preparado aos viaxeiros entrantes o aeroporto internacional de Toncontín, Tegucigalpa. Logo da adrenalina da aterrizaxe despois dunhas 34 horas de percorrido por numerosos aeroportos, conseguín ver caras amigas ao atoparme con Raquel e Elmer, as miñas primeiras guías espirituais en Honduras.

 A sensación inicial cando pisas terra é que como vas vivir aquí durante 3 meses, afogarei con tanto calor, non paras de beber auga, seguridade total de que enfermarei tódalas semanas...todo un drama que pasa en menos de 24 horas cando probas as baleadas, tajaditas ou as distintas froitas que ofrecen os mercados. 

 Nunha primeira reflexión, o que máis me chama a atención é a relación que ten a poboación hondureña cos recursos naturais, como aman a terra na que se producen os seus alimentos e como a defenden por enriba de todo.

                                              Pintura nunha rocha na Illa de Pacar, Amapala

 Na mesma liña de curiosidades ambientais coas que me atopo están os manglares, definidos por min mesma, e dende a simpleza máxima, coma "monte na auga" que se converten na base económica da zona. San Lorenzo é unha cidade porto e a maioría da súa poboación e das áreas da zona viven directa ou indirectamente dos manglares e das especies que alí se reproducen.

                                          Manglares vistos dende un mirador preto de San Lorenzo, Valle

Só queda esperar a que cheguen as compas Uxía e Miño (do grupo auga) e poidamos compartir experiencias e perspectivas de tódalas curiosidades que acontecen cada día en Honduras.

 

                                                                Pintura reivindicativa no centro comunitario 

                                                                de Playa Grande