Formacións para a Fase IV

Os pasado días 18 e 19 de setembro participamos en dúas sesións formativas dadas ás nosas socias locais, NASMAR e Ahjasa.

O obxectivo principal era mellorar a nosa coordinación, sobre todo no que se refire o seguemento dos proxectos, principalmente da Fase IV do proxecto financiado pola Xunta de Galicia "Fortalecemento das capacidades locais para a planificación e xestión pública da auga nos 7 municipios da Mancomunidade Nasmar" e tamén mellorar a execución dos proxectos, integrando cada vez máis un enfoque cara a consecución dos resultados reflexados na formulación.

A formación foi na oficina de Enxeñería

O Xoves 18, foi a formación co persoal administrativo. Nesta sesión fíxose un repaso dos diferentes formatos que se van a empregar para facilitar o seguimento interno dos proxectos, centrándonos nos temas mais económicos e administrativos.

Venres 19 foi a formación os técnicos de AHJASA. Fíxose un repaso xeral das actividades que tería que facer Ahjasa no marco da Fase IV.

Principalmente serían actividades que teñen que ver coa mellora da participación das bases e recuperar a liña de incidencia da organización.

Todo isto debería quedar ben documentado, polo que se fixo outro repaso dos formatos a empregar para elaborar os informes de seguimento continuo da execución e tamén dos indicadores e das fontes de verificación que aparecen na formulación. Nesta sesión fíxose especial fincapé na importancia de facer unha programación e cronoloxía de actividades e un seguimento continuo

Tamén se falou de como mellorar a súa comunicación interna, para o que se crearán canles novos de comunicación vía móbil, coa facilitación de paquetes de internet para as persoas responsables desa comunicación. Ademáis, crearase unha base de datos con todas as persoas usuarias das diferentes Xuntas. Con isto esperase mellorar a comunicación, rendición de contas e o manexo da información.

Un dos resutados esperados na Fase IV, é o aumento da participación das mulleres un 10%, falamos de como se podería levar a cabo esa mellora, de xeitos adecuados de facer a medición así como e tamén sobre en que sentido se iría a mellorar dita participación.

Socialización no Municipio do Triunfo a que asistiron Xuntas de Agua 

. Foto: Diario El Triunfo

Falouse sobre a estabilidade económica, para o cal se fixo a proposta de realizar un plan de viabilidade, para o cal se conta coa axuda e capacitación de Enxeñería Sen Fronteiras nese sentido.


Xa por último, facer mención á primeira destas actividades, que tivo lugar no municipio do Triunfo o pasado venres 29 de Outubro. Convocouse aś comunidades, así como representantes das distintas institucións e diversos medios de comunicación.

Visita ó tanque de Matapalo

Había uns 15 traballadores operando

Con Kenia, a nosa guía na subida ó tanque, e uns nenos que atopamos no camiño que iban recoller auga

O pasado 27 de Setembro visitamos as obras de mellora do tanque de Matapalo, no Municipio do Triunfo.

Este tanque atopábase en pésimo estado o pasado agosto, todas as comunidades que visitamos, rexeitaron recibir auga da fonte que o abastece.

Gran labor a que fixeron ás técnicas municipais, explicando que o problema da mala calidade da auga tiña a orixe no mal estado do tanque e non na fonte.

Tamén esa semana se saiu a campo a recoller mostras de auga da fonte, levando a persoas representantes das comunidades afectadas, para que foran elas mesmas testemuñas da recollida e logo dos resultados. Estamos expectantes por coñecer os resultados e ver se se cumple a hipótese do problema do tanque e non na fonte, sobretodo porque, sendo así, o problema estará solucionado en breves co remate da restauración do tanque que o abastece.

Seguiremos informando!

A cuña do Software Libre no Triunfo

Con Lester no lugar de traballo na alcaldía do Triunfo

Dentro das dificultades en forma de contratempos e imprevistos que xurdiron nas últimas semanas para planificar e executar actividades vou contar unha que xurdiu no día a día e que me fixo especial ilusión.

Unha das cousas que peor levo do traballo na alcaldía do Triunfo (tampouco é para tanto) é volver a traballar despois de varios anos con ordenadores con Windows. Non recordaba o que era a lentitude e a falta de «xogabilidade» dese sistema operativo. Unha vez que probas GNU-Linux, resulta difícil volver ó lado escuro.

É complicado ver eses ordenadores infectados, son un festival para toda a fauna de virus e maloswares habidos e por haber.

Fai un mes, o técnico que nos tutela na Alcaldía, acudiu a min para ver se lle podía recuperar os datos dunha memoria externa. Abrina, e soamente había unha sorte de arquivos con nomes extraños e formatos indefinibles. Nunca fixera tal cousa, pero dixenlle que sí e propúxenme a intentalo. Son cousas que non se poden facer en Windows. Escoiteille a alguén que un informático soamente pode ser un verdadeiro informático en GNU-Linux, e hai moita verdade niso.

Esa semana descubrín un programa desenrolado polo exército dos EEUU, Foremost, que se instala e se executa dende a terminal de Ubuntu. O funcionamento é sinxelo. Digamos que os arquivos que manexamos teñen un código escrito en binario, que os define, e cada formato comeza e remata por unha seríe de números concreto. O que fai o programa é ir directamente o código almacenado e ir identificando eses patróns, recuperando un por un todos os arquivos posibles.

Logo duns días, conseguín recuperar varios centos de arquivos daquela memoria, o que causou certa impresión entre as persoas coas que traballamos. Tanto, que logo había outra memoria e tamén un ordenador por recuperar. Esto deume pé a falar das bondades de GNU-Linux e tamén ser escoitado sobre o feito de que o verdadeiro virus dos ordenadores era Windows e tamén reflexionar sobre o difícil que é traballar co medo permanente a perder moreas de arquivos completos.

Creía que igual non debería facer eu o traballo de recuperación das memorias, posto que estou aquí por un tempo limitado e cando me fose o problema continuaría. Entón un dos rapaces que traballa na alcaldía, Lester, que conta con coñecementos de informática, mostrouse interesado en aprender o funcionamento de Linux e tamén o uso do programa Foremost. Fixenlle unha pequena explicación do funcionamento a axiña me entusiasmei polo seu interés.

Varios días despois fixenlle unha explicación máis completa sobre o uso e natureza do sistema e do software libre, ademáis de uso e código básico da terminal. Por problemas continuos na rede no puiden descargar a imaxe de linux para ensinarlle a instalación e deixar a semilla plantada nun dos ordenadores da alcaldía do Triunfo. Queda pouco tempo para intentalo pero polo pronto mostrar unha enorme satisfacción por ese comezo.

Seguimos!

Chuvias no Sur de Honduras

O pasado día 6 de Outubro o Comite Permanente de Contixencias (COPECO), un organismo dependente do Estado Hondureño, decretou alerta vermella pola aparición dunha tormenta tropical na zona Sur do País, con temor a que tornase en furacán. Nos departamentos nese estado de alerta, sitúanse os municipios de Tegucigalpa, San Lorenzo é o Triunfo. Sendo este último o lugar onde nos asentamos Uxia mais eu e San Lorenzo onde se atopa a sede de Enxeñería Sen Fronteiras.

Os derrumbres polas chuvias complicaban as comunicacións

Cando fumos conscientes, estábamos no municipio de Gracias Lempira, o norte do país. Recibimos unha chamada advertíndonos e aconsellándonos ficar nese lugar e ver como evolucionaba a situación.

O Golfo de Fonseca dende o Salvador

Agardámos ata o luns, mentres recibiamos mensaxes e información dos nosos amigos do Triunfo e tamén seguindo as nova ofrecidas por COPECO e polo diario El Triunfo.
Recibimos estes feitos con certa preocupación, dado que comezaban a haber novas de persoas damnificadas e a xente que non recordaba unha situación parecida dende o furacán Mitch.

O luns fixemos noite en Tegucigalpa, mentres se coñecíamos os primeiros datos, dentro da reflexión do parte do Observatorio Universitario de Ordenamiento Territorial:

Moitas comunidades permaneceron incomunicadas por mor da chuvia

"Según datos oficiales del Cuerpo de Bomberos de Honduras, se contabilizan hasta el momento: 6 muertos, 1 desaparecido, 7000 damnificados, 750 casas dañadas y zonas incomunicadas. Nos preguntamos ¿Se están implementando en el país los planes de ordenamiento territorial vigentes? ¿Las actividades económicas, los asentamientos humanos y las infraestructuras se ubican siguiendo políticas adecuadas de ordenamiento territorial? Esto no es producto de la naturaleza, estas condiciones son los resultados de las actividades humanas ubicadas en zonas inadecuadas."



Pensando nestas preguntas, o martes, puxemos rumbo a San Lorenzo onde nos atopamos por primeira vez coa nova persoa contratada de ESF en terreo, e planeamos a nosa chegada o Triunfo para o día de onte, mércores.
Mentres, recibiamos información da xente sobre como estaban a ir as cousas.

A alcaldesa do Triunfo, Gina Bonilla, repartindo víveres as persoas afectadas

Parecía que xa estaba mellor, ainda que seguían as labores de axuda as persoas damnificadas no Triunfo. Fixeronse equipas de traballo voluntario, mentres se acollía as persoas coas casas inundadas nas escolas, aprovisionadas de viveres por parte da alcaldía.

Onte, chegamos por fin ó Triunfo, xa levantado o estado de alerta vermella, e sen ter moi claro con que nos iamos atopar. O chegar, no centro parecía que se recuperara a normalidade. A verdade é que xa tiñamos ganas de voltar o que aquí en Honduras é o noso fogar, e ganas de volver a ver á xente coa que compartimos moitas cousas os últimos meses.

Todo o mundo coincidiu en decir que fora unha situación complicada, en describir unhas chuvias intensísimas, e preocupación durante a alerta que se convertise nun furacán de certo nivel. Falaronnos de que soamente 5 casas foran derruidas, ainda que as inundadas e as persoas reubicadas nas escolas foron moitas mais.

Hoxe xa se retomaban as actividades nos colexios e parece que se retoma pouco a pouco a normalidade.


Miño e Uxía

Escola de Formación Política: Xénero en Desenvolvemento

Boas lectoras!

No marco do proxecto financiado pola Xunta de Galicia, "Fortalecemento das capacidades de Incidencia Política e Xeración de alternativas sustentables das organizacións da sociedade civil vinculadas ao sector pesqueiro e agrícola de pequena escala en 7 municipios costeiros da Rexión 13-Golfo de Fonseca, Honduras, con enfoque de soberanía alimentaria e defensa do territorio" paramonos desta vez na actividade 1.3.1. Esta data sobre a "Implementación da Escola de Formación Política para os distintos sectores productivos da rexión". Os obxetivos xerais da escola son a formación das persoas participantes mediante a dotación de coñecementos e a posterior replicación nos seus grupos e comunidades do aprendido na Escola para xerar un efecto multiplicador.

                                            Foto: Presentación da actividade e obxectivos

Desprazámonos a Choluteca pra este primeiro modulo, con persoas participantes pertencentes as bases sociais de CODDEFFAGOLF, de tódalas idades e provintes de diversos ámbitos: dende escolas, universidade,marisqueiras, pescadores ou amas de casa.

A axenda comezou coa fixación de conceptos básicos: diferencias sexuais ou biolóxicas. Tras moito debate, moita participación e confusión, chegamos xuntas aos conceptos finais, traducidos en forma visual mediante debuxos. Isto permitiu comprobar como se atribúen máis conceptos dos puramente sexuais para fixar como sería unha persoa con sexo feminino ou masculino.

                                        Foto: Construción das supostas diferencias sexuais ou biolóxicas.

Despois das aclaracións iniciais tocaba a construción social do xénero. Despois de colocar distintas características asignadas tradicionalmente a muller e ao home concluímos que xeran desigualdades e que se poden cambiar, sen depender de si es home ou muller.

A medida que avanzabamos ían saíndo outros temas entre as participantes e, falando do traballo que realizaban cada día, chegamos tamén até a división xenérica do traballo, o cal dou para moita confrontación entre as persoas asistentes, sempre nun ambiente de respecto e de intercambios de aprendizaxes.

                         Foto: identificados os supostos atributos de xénero e a división xenérica do traballo

Na segunda xornada de traballo fomos construíndo o concepto de desenvolvemento relacionándoo coa temática da xornada anterior (xénero e división do traballo) acadando compromisos por parte de cada persoa participante para replicar posteriormente nos seus espazos diarios (traballo, universidade, fogar, escolas, etc.).

Unha experiencia única  poder intercambiar perspectivas e aprendizaxes, ademais de coñecer a moitas persoas marabillosas nun ambiente divertido e relaxado.

O tempo pasa voando en Honduras...pero seguiremos informando entre as tormentas tropicais e os amigos zancudos.

Saudiños!!!

Sostenibilidad en el Fortín

El pasado Martes 21 de Agosto visitamos la Comunidade de El Fortín, en el

municipio de El Triunfo.

Allí nos dieron una muy buena acogida, recibiéndonos el señor Ventura, presidente de

la Junta de Aguas. Visitamos el tanque de abastecimiento, y también el pozo, con un suministro de energía

empleando paneles solares.

Despues de la visita, se convocó a todas las persoas de la comunidad para una charla sobre la sustentabilidad de los recursos hídricos. El guión que empleamos fué el siguiente:

Sostenibilidad. Una palabra muy fea que alberga un bonito significado. Que las personas adultas del presente puedan disfrutar del agua sin comprometer que las persoas jóvenes de ahora, las adultas del futuro, puedan disfrutarla también.

Dentro del concepto de sostenibilidad separamos tres vías:

1. Ecología. Hablamos del ciclo natural del agua como algo que debemos cuidar y conservar. Apoyándonos de un dibujo, explicamos que el agua que se recoje en los pozos procede de acuiferos subterráneos que son como una gran pila. Esa pila, se llena con el agua infiltrada, y es muy dificil saber a que velocidad. Cómo es lógico, debemos tener cuidado con no sacar más de lo que entra, en tal caso, nuestro pozo se secará. También hicimos una pequeña mención al cambio climático, y al hecho de que la canícula está durando más de lo esperado.
2.  Social. El agua es un derecho humano. Por lo que es de justicia que todas las personas tengan acceso al agua y se beneficien de los sistemas de la comunidad.
3. Económica. Mantener el sistema tiene un coste que se debe asumir. Con las cuentas claras y transparencia, la tarifa ha de ser empleada en el propio sistema, tanto en imprevistos como en el mantenimiento.

Con todo ello, buscamos soluciones o formas de actuar para conseguir la sostenibilidad del sistema de abastecimiento. Lo más sencillo y al alcance de una persona individual es el ahorro de agua.

Se hablo del sistema de contadores individuales como incentivo del ahorro, puesto que también parece justo que quién más gaste más pague. Ademas de ser un sistema de control de fugas en el sistema. Resumimos así las ventajas de los contadores:

• Control sobre el agua que consumimos.
• Control de fugas en la red.
• Mejorar hábitos de uso y consumo.

 Terminamos la jornada en la comunidad en la casa del señor Ventura, guardando buen recuerdo de la comunidad, en la que yo hice mi primera salida a campo.

Primeira etapa en Honduras

Logo de 10 día en Honduras, compartir os primeiros en San Lorenzo con Cris e Raquel; Uxía mais eu, estamos ben asentados no Municipio do Triunfo, no Departamento hondureño de Choluteca. Será a nosa base no próximo mes , aproximadamente, en función do ritmo de execución dun sistema de abastecemento no centro do municipio.

Honduras é diferente, mais non tan diferente como eu chegara a pensar. O pasado martes, visitamos a Comunidade de Varsovia, no propio Municipio do Triunfo, onde puiden comprobar unha realidade que en moitos sentidos me resultou recoñecible. Vín algo moi parecido á Galicia rural que eu coñecín a comezos dos anos 90, nas aldeas dos meus pais, aínda daquela pletóricas de vitalidade e sentido comunitario, foi como unha volta ó pasado. Tivemos unha reunión coa Xunta de Augas, que é o principal organo de control da xestión, e coñecimos un sistema de bombeo con enerxía solar ademais dunha letrina ecolóxica. Xa neste punto, tanto pola importancia que teñen as Xuntas de Augas a nivel institucional como polo interese en participar, puidemos comprobar como a auga é un dos eixes centrais da vida destas persoas, algo que, na miña opinión, en Galicia temos olvidado.

No día de onte, xoves, asistimos pola maña como observadores a unha reunión de distintos axentes convocados para participar na planificación dun sistema de bombeo que abastecerá a unha serie de colonias. O principal obxectivo do proxecto é implementar unha metodoloxía de transparencia e rendición de contas, para o que o bombeo servirá como caso de estudio. O primeiro que me chamou á atención é a resposta á convocatoria, unha 20 persoas acudiron, entre representantes de patronatos, Xuntas de Augas, Municipalidade…

Aquí teñen unha cultura da participación e uns mecanismos para exercela dos que temos moito que aprender. A reunión, que durou mais de 4 horas, foi fluida e bastante operativa. Non necesitaban de responsable de toma de turnos de palabra, porque ninguén os saltaba. Sentín un sentido de respeto pola opinión das demais persoas.

Unha señora, expresou con xenio a posición da súa comunidade, xenio comprensible posto que levan un tempo sufrindo pola mala calidade da auga. Foi un dos relatos que máis me impactou dende que estou aquí.

Outra rapaza, representante da súa colonia, dixo que ela tiña a súa opinión persoal pero que non tiña os coñecementos nin a autoridade para tomar a decisión en nome da súa colonia, polo que creía que o mellor era facer unha consulta casa por casa. Bravo pola túa sensatez, pensei.

Acordouse facer esas consultas, e dar unha resposta o domingo. Hoxe mesmo asisteremos a unha das asembleas nas que se definirán as posicións das comunidades respecto a planificación dos proxectos. Será para nós algo moi interesante, onde poderemos seguir comprobando esa diferencia cultural na parte da participación comunitaria.

Cómo conclusión destes primeiros 10 días. Entendendo o Dereito Humano á Auga como producto de varias dimensións, estou constatando algo que coñecía a nivel académico. É certo que aquí hai moitas carencias en canto á dispoñibilidade é o acceso. Máis, respecto o sentido de pertenencia do recurso, ó dereito á participación da xestión e a rendición de contas, penso que están mais avanzados.

Este mutuo aprendizaxe demostra que a cooperación debe ser un fluxo bidireccional de información e coñecementos entre os pobos, con sentido do respeto e con vocación de tecer pontes e contruir sinerxías nas que todas as persoas posibles saían beneficiadas. Parece que falo dunha utopía, hoxe estou optimista e con ánimo para decir que a utopía non soamente é necesaria, senón que é o motor do progreso.

Seguiremos informando.

Saúde

Comezan as curiosidades PCR!!

Boas lectoras!!

Despois dun tempiño xa instalada en Honduras....por fin toca contar algunha que outra experiencia catracha!

A primeira sorpresa sen nin sequera pisar terra hondureña é o parque de atraccións que ten preparado aos viaxeiros entrantes o aeroporto internacional de Toncontín, Tegucigalpa. Logo da adrenalina da aterrizaxe despois dunhas 34 horas de percorrido por numerosos aeroportos, conseguín ver caras amigas ao atoparme con Raquel e Elmer, as miñas primeiras guías espirituais en Honduras.

 A sensación inicial cando pisas terra é que como vas vivir aquí durante 3 meses, afogarei con tanto calor, non paras de beber auga, seguridade total de que enfermarei tódalas semanas...todo un drama que pasa en menos de 24 horas cando probas as baleadas, tajaditas ou as distintas froitas que ofrecen os mercados. 

 Nunha primeira reflexión, o que máis me chama a atención é a relación que ten a poboación hondureña cos recursos naturais, como aman a terra na que se producen os seus alimentos e como a defenden por enriba de todo.

                                              Pintura nunha rocha na Illa de Pacar, Amapala

 Na mesma liña de curiosidades ambientais coas que me atopo están os manglares, definidos por min mesma, e dende a simpleza máxima, coma "monte na auga" que se converten na base económica da zona. San Lorenzo é unha cidade porto e a maioría da súa poboación e das áreas da zona viven directa ou indirectamente dos manglares e das especies que alí se reproducen.

                                          Manglares vistos dende un mirador preto de San Lorenzo, Valle

Só queda esperar a que cheguen as compas Uxía e Miño (do grupo auga) e poidamos compartir experiencias e perspectivas de tódalas curiosidades que acontecen cada día en Honduras.

 

                                                                Pintura reivindicativa no centro comunitario 

                                                                de Playa Grande