Mostrando entradas con la etiqueta El Triunfo. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta El Triunfo. Mostrar todas las entradas

25 feb 2019

El Triunfo libre de mineras

Ante el peligro de que 42000 ha de territorio en el sur de Honduras fueran afectadas por una concesión minera, sin contar con la población que dependía de este territorio, la plataforma de organizaciones de sociedad civil "Frente Triunfeño en Defensa por la Vida" se movilizó, a pesar de los intentos por criminalizar su resistencia. Lograron organizar en el municipio de El Triunfo (departamento de Choluteca), una consulta a la población el día 2 de diciembre del 2018 sobre su opinión sobre las concesiones mineras en sus territorio, que resultó en contra del proyecto minero. En el vídeo al final de la entrada se recoge el proceso de esta movilización.

Esta organización participa, entre otras, en el proyecto que estamos desarrollando con apoyo de la Agencia Española de Cooperación, de DDHH y Medio Ambiente. 

Además, quien aparece como líder de la comunidad de Agua Caliente, Modesto Ochoa, es además el presidente de CODDEFFAGOLF, organización con la que estamos desarrollando los proyectos del programa de Derecho a la Alimentación y Soberanía Alimentaria en el sur de Honduras, ya desde el 2010.



23 oct 2018

Formacións para a Fase IV

Os pasado días 18 e 19 de setembro participamos en dúas sesións formativas dadas ás nosas socias locais, NASMAR e Ahjasa.

O obxectivo principal era mellorar a nosa coordinación, sobre todo no que se refire o seguemento dos proxectos, principalmente da Fase IV do proxecto financiado pola Xunta de Galicia "Fortalecemento das capacidades locais para a planificación e xestión pública da auga nos 7 municipios da Mancomunidade Nasmar" e tamén mellorar a execución dos proxectos, integrando cada vez máis un enfoque cara a consecución dos resultados reflexados na formulación.
A formación foi na oficina de Enxeñería

O Xoves 18, foi a formación co persoal administrativo. Nesta sesión fíxose un repaso dos diferentes formatos que se van a empregar para facilitar o seguimento interno dos proxectos, centrándonos nos temas mais económicos e administrativos.

Venres 19 foi a formación os técnicos de AHJASA. Fíxose un repaso xeral das actividades que tería que facer Ahjasa no marco da Fase IV.

Principalmente serían actividades que teñen que ver coa mellora da participación das bases e recuperar a liña de incidencia da organización.

Todo isto debería quedar ben documentado, polo que se fixo outro repaso dos formatos a empregar para elaborar os informes de seguimento continuo da execución e tamén dos indicadores e das fontes de verificación que aparecen na formulación. Nesta sesión fíxose especial fincapé na importancia de facer unha programación e cronoloxía de actividades e un seguimento continuo

Tamén se falou de como mellorar a súa comunicación interna, para o que se crearán canles novos de comunicación vía móbil, coa facilitación de paquetes de internet para as persoas responsables desa comunicación. Ademáis, crearase unha base de datos con todas as persoas usuarias das diferentes Xuntas. Con isto esperase mellorar a comunicación, rendición de contas e o manexo da información.

Un dos resutados esperados na Fase IV, é o aumento da participación das mulleres un 10%, falamos de como se podería levar a cabo esa mellora, de xeitos adecuados de facer a medición así como e tamén sobre en que sentido se iría a mellorar dita participación.

Socialización no Municipio do Triunfo a que asistiron Xuntas de Agua . Foto: Diario El Triunfo
Falouse sobre a estabilidade económica, para o cal se fixo a proposta de realizar un plan de viabilidade, para o cal se conta coa axuda e capacitación de Enxeñería Sen Fronteiras nese sentido.


Xa por último, facer mención á primeira destas actividades, que tivo lugar no municipio do Triunfo o pasado venres 29 de Outubro. Convocouse aś comunidades, así como representantes das distintas institucións e diversos medios de comunicación.

22 oct 2018

Visita ó tanque de Matapalo

Había uns 15 traballadores operando
Con Kenia, a nosa guía na subida ó tanque, e uns nenos que atopamos no camiño que iban recoller auga
O pasado 27 de Setembro visitamos as obras de mellora do tanque de Matapalo, no Municipio do Triunfo.

Este tanque atopábase en pésimo estado o pasado agosto, todas as comunidades que visitamos, rexeitaron recibir auga da fonte que o abastece.

Gran labor a que fixeron ás técnicas municipais, explicando que o problema da mala calidade da auga tiña a orixe no mal estado do tanque e non na fonte.

Tamén esa semana se saiu a campo a recoller mostras de auga da fonte, levando a persoas representantes das comunidades afectadas, para que foran elas mesmas testemuñas da recollida e logo dos resultados. Estamos expectantes por coñecer os resultados e ver se se cumple a hipótese do problema do tanque e non na fonte, sobretodo porque, sendo así, o problema estará solucionado en breves co remate da restauración do tanque que o abastece.

Seguiremos informando!

13 oct 2018

A cuña do Software Libre no Triunfo

Con Lester no lugar de traballo na alcaldía do Triunfo
Dentro das dificultades en forma de contratempos e imprevistos que xurdiron nas últimas semanas para planificar e executar actividades vou contar unha que xurdiu no día a día e que me fixo especial ilusión.

Unha das cousas que peor levo do traballo na alcaldía do Triunfo (tampouco é para tanto) é volver a traballar despois de varios anos con ordenadores con Windows. Non recordaba o que era a lentitude e a falta de «xogabilidade» dese sistema operativo. Unha vez que probas GNU-Linux, resulta difícil volver ó lado escuro.

É complicado ver eses ordenadores infectados, son un festival para toda a fauna de virus e maloswares habidos e por haber.

Fai un mes, o técnico que nos tutela na Alcaldía, acudiu a min para ver se lle podía recuperar os datos dunha memoria externa. Abrina, e soamente había unha sorte de arquivos con nomes extraños e formatos indefinibles. Nunca fixera tal cousa, pero dixenlle que sí e propúxenme a intentalo. Son cousas que non se poden facer en Windows. Escoiteille a alguén que un informático soamente pode ser un verdadeiro informático en GNU-Linux, e hai moita verdade niso.

Esa semana descubrín un programa desenrolado polo exército dos EEUU, Foremost, que se instala e se executa dende a terminal de Ubuntu. O funcionamento é sinxelo. Digamos que os arquivos que manexamos teñen un código escrito en binario, que os define, e cada formato comeza e remata por unha seríe de números concreto. O que fai o programa é ir directamente o código almacenado e ir identificando eses patróns, recuperando un por un todos os arquivos posibles.

Logo duns días, conseguín recuperar varios centos de arquivos daquela memoria, o que causou certa impresión entre as persoas coas que traballamos. Tanto, que logo había outra memoria e tamén un ordenador por recuperar. Esto deume pé a falar das bondades de GNU-Linux e tamén ser escoitado sobre o feito de que o verdadeiro virus dos ordenadores era Windows e tamén reflexionar sobre o difícil que é traballar co medo permanente a perder moreas de arquivos completos.

Creía que igual non debería facer eu o traballo de recuperación das memorias, posto que estou aquí por un tempo limitado e cando me fose o problema continuaría. Entón un dos rapaces que traballa na alcaldía, Lester, que conta con coñecementos de informática, mostrouse interesado en aprender o funcionamento de Linux e tamén o uso do programa Foremost. Fixenlle unha pequena explicación do funcionamento a axiña me entusiasmei polo seu interés.

Varios días despois fixenlle unha explicación máis completa sobre o uso e natureza do sistema e do software libre, ademáis de uso e código básico da terminal. Por problemas continuos na rede no puiden descargar a imaxe de linux para ensinarlle a instalación e deixar a semilla plantada nun dos ordenadores da alcaldía do Triunfo. Queda pouco tempo para intentalo pero polo pronto mostrar unha enorme satisfacción por ese comezo.

Seguimos!

21 oct 2016

Estancia en la comunidad de Azacualpa

Una de las actividades que los PCRs teníamos planificadas para hacer durante nuestra estancia en Honduras era convivir unos días con una familia de una comunidad, así que allá fuimos los dos PCRs de agua con muchísimas ganas.

Vivir en la comunidad de Azacualpa (a unos 20 minutos de nuestro Triunfo) fue desde el primer momento un aprendizaje continuo y también una conjunción de vivencias. Las personas que nos acogieron como dos más forman como dicen aquí una familia bien grande, además de bien unida.
En una misma parcela convive Doña Flor, que es la mamá de toda la familia con sus 4 hijas y un hijo (aunque ahora una de sus hijas está viviendo en Madrid), con sus nietos y una bisnieta de un añito. Duermen distribuidos en 2 casas y aunque recién han construido una casa grandota para la familia, todavía no se han trasladado a ella, pues falta algún pequeño detalle para que esté finalizada. Fue ahí en esa casa, dónde nos acomodaron a Miguel y a mi; primer gesto indicador de lo bien que nos trataron.
Un chumpe que salió a saludarnos

Una de las nietas de Doña Flor nos llevó a dar un paseo por la Comunidad y nuestra primera parada fue el centro básico. Allí es el lugar dónde enseñan educación primaria y además de las distintas aulas hay un patio bastante grande con árboles bien frondosos, entre los que destaca un matapalo impresionante.
En ese recinto hay acumulada una montaña de basura resultante de los deshechos del centro, aunque afortunadamente está disminuyendo desde que los alumnos reciclan algunos recipientes o bolsas para, por ejemplo hacer delantales y manteles. 

La verdad que la basura es un problema bastante grave aquí en Honduras y aunque hay gente que por su cuenta recopila los deshechos plásticos para venderlos a ciertas empresas, las bolsas de agua y las botellas vacías de Coca Cola abundan en las carreteras, en las calles y en los prados. Hasta el punto de estar casi mimetizados con el entorno, como una especie más, invasora del medio ambiente..

En nuestro paseo nos metimos por unos campos de maíz y durante unos minutos nos perdimos en sus infinitos surcos. Pero si eso no era lo suficientemente emocionante, una buena tormenta nos agarró. Cruzamos un río descalzos, minutos antes de que su caudal creciese todavía más y cuando ya no podíamos estar más mojados, decidimos relajar el paso. Para qué apurar, si ya estábamos predestinados a un catarro inminente. Mi lentilla derecha se había roto y en esa borrosa visión (entre lluvia y ceguera) zasca! el cerdo más voluminoso que jamás he visto cruzó corriendo el camino, seguido de un séquito de gallinas.
Campos de maíz que nos encontramos en nuestro paseo
Esa noche, después de cenar, nos dieron a los que no parábamos de estornudar, una infusión de plantas varias. La cocina, ubicada en una pequeña cabaña de adobe se convierte en noches de lluvia como aquella en el centro de reunión antes de dormir. Nos quedamos Doña Flor, que al poco se quedó dormida cual bebé, dos de sus hijas y yo platicando sobre costumbres de Honduras y de España, de aquí y de allí... Fue un rato bien bonito y agradable en el que me sentí muy cómoda, como si las conociera desde hace tiempo.

En resumen, fueron muchas las situaciones interesantes que se dieron esos dos días en la comunidad. No es lo mismo oír hablar de los problemas y beneficios que tiene vivir en un lugar así que conocerla de primera mano. Algunas de las cosas que me quedaron marcadas fueron:

  • Que la gente está bastante unida, al menos en Azacualpa así se percibía. Entre vecinos se ayudan si lo necesitan y toda la comunidad se conoce. Por ejemplo, si alguien necesita jalón (sitio en el carro, bien sea en los asientos o dentro de la paila=especie de remolque) no dudan en ofrecerlo.
  • En las comunidades se percibe más pobreza y más dificultad para crecer económicamente. Muchas familias tienen su casita de adobe, construida por ellos mismos con muchísimo esfuerzo y apenas tienen dinero para comer y poder comprar agua para asearse y cocinar. Otras, como la familia que nos dió cobijo esos días, han aprendido a organizarse y sacar mejor provecho de sus recursos, a veces apoyados por proyectos de agricultura y soberanía alimentaria. Es bien complicado, como dice la gente aquí.

Casa de adobe realizada por un hombre de la comunidad dónde vive con sus dos hijos pequeños

Mi experiencia ha sido realmente positiva, aprendiendo mucho de ellas y con ellas; y me refiero a estas mujeres porque en esta familia han sido para mi un ejemplo claro de fuerza, trabajo y valentía. Mujeres que comenzando con bien poco han conseguido vivir  de lo que cosechan y han luchado mucho, como contaban aquella noche en la cocina para que en su casa no  falte ni la educación ni una alimentación básica.

16 sept 2016

El Triunfo (The Triumph)

Y llegó el día. Después de estar malviviendo en San Lorenzo casi dos semanas (desayunando baleadas y almorzando pupusas de quesillo deliciosamente preparadas) nos instalamos un lunes en el municipio de El Triunfo, lugar dónde los PCRs agua viviríamos hasta el final de nuestra estancia.

El Valle de los Jobos era una pequeña comunidad dónde vivían solamente unas pocas familias. En la comunidad vecina de Santa Teresa, a causa del aumento de la peligrosidad, parte de su población comenzó a trasladarse a los Jobos, que creció y creció hasta convertirse en el municipio El Triunfo, en honor a esas familias de triunfadores que lucharon por el crecimiento económico del lugar.

La vida en El Triunfo es “bien tranquila” como dicen acá y desde el primer día la acogida fue buena, especialmente por parte de nuestra casera y su familia, que son gente encantadora que se ríen mucho cada vez que contamos cómo nuestro estómago se va adaptando a la gastronomía y a las bacterias hondureñas.

Para relatar nuestra estancia en este curioso y “tranquilo” municipio seguimos con el formato de breves e intensas minihistorias.




Juguemos en la calle (Irene)

Una de las características de Honduras es la cantidad de población infantil que tiene ya que es bastante común que las mujeres hondureñas tengan hijos a una edad más temprana en comparación a España hoy en día. Desde que estamos en El Triunfo, son muchos los niños y las niñas con las que he entablado una mirada desconfiada por su parte, seguida de una tímida sonrisa y finalmente un hola. Acá la mayoría de los niños (o cipotes, como se dice aquí, para nuestra sorpresa) van a la escuela, por la mañana los más pequeños y por la tarde los mayores. El resto del día, algunos ayudan a sus familias en distintos negocios como pulperías* o en los puestos del mercado y otros niños o niñas están en casa o en la calle jugando. En nuestro barrio tenemos como vecinos a varios de estos individuos bajitos muy simpáticos. Un día, al volver de trabajar de la alcaldía Miguel y yo salimos a nuestra calle, saludando a Wendy, el pez que habita nuestra pila de agua, a Gilberto, el lagarto que habita en nuestro patio y a la familia Bernárdez, una colmena de abejas. Pues bien, decía que salimos a nuestra calle, Miguel con su ukelele, y yo con 3 pelotas de malabares, cuando de repente un grupo de colegialas se acercaron a Miguel hipnotizadas por su música. Al rato, 3 niños se acercaron a dónde yo estaba y en un momento empezamos a jugar con una de las pelotas de malabares (ya sabía yo que para algo tenían que valer). Cuando nos dimos cuenta estábamos jugando con un montón de niñas y niños pequeños a pasarnos la pelotita, juego que derivó en jugar a hacer de distintos animales. Estar en una calle de un pueblo de Honduras rodeada de niños, de risas y de juego fue una auténtica descarga emocional.

 *Obviamente, el lugar dónde se compra coca cola.


Visitas a comunidades (Irene)

A los pocos días de llegar al Triunfo tuvimos nuestra primera salida a comunidades. Fuimos hasta la comunidad de Azacualpa con el técnico Héctor, la ingeniera Wendy y Pepe Vara (recién llegado de Galicia).

Era nuestro primer encuentro con una comunidad y sus gentes. Conocimos a los representantes de la Junta de Agua de Azacualpa que nos mostraron el solar donde la comunidad va a realizar un centro social. También visitamos un tanque y un pozo que se han construido como parte inicial de un proyecto de abastecimiento, ya que las familias tienen que comprar unos bidones de agua diarios para poder bañarse y cocinar. Finalmente nos reunimos con un señor especialista en radiestesia para detectar puntos de agua. Volvimos al Triunfo literalmente dando botes en el carro, pues estas carreteras están tremendamente destrozadas.

Vecinos de La Finca elaborando el mapa de su comunidad.
Unos días más tarde fuimos a la comunidad La Finca dónde nos reunimos con los técnicos Héctor, Alba, Hoffman y Javier para levantar la ficha técnica y la ficha social. Para la ficha técnica anotamos con el gps los puntos de viviendas, del pozo y del tanque. Para la ficha social, contamos con algunas personas de la comunidad que nos ayudaron a elaborar el plano de la comunidad y nos proporcionaron información importante y asoladora, como por ejemplo, que la mayoría viven del cultivo de máiz y que unas 20 familias no disponen de letrinas.

Mapa de La Finca

Una semana después, nos reunimos en la comunidad de Las Uvas con los miembros que conforman la Junta de Agua. La reunión fue en la escuela, por ser el único lugar que, gracias a que cuenta con una instalación de paneles solares, tiene electricidad constante e incluso hasta red wifi .Entre todas las presentes (una gran mayoría eran mujeres) acordaron ahorrar una cantidad estimada para poder realizar, en un futuro cercano la perforación de un pozo. Aunque pueda parecer lo más fácil de realizar en un proyecto de abastecimiento muchas veces no es así y  llegar a esa decisión conjunta es un gran avance para una comunidad. Es un primer paso que al menos, marca un camino.


La adaptación a la vida triunfeña (Miguel)

Y ahora que les hemos contado un poco de nuestro trabajo acá y la parte seria del asunto, les voy a contar los pormenores de la vida cotidiana, la adaptación a la vida en este pueblecito:


  • Ya no nos sorprende encontrar hormigas gigantes flotando en el café. Le aportan vitaminas y un toque crujiente a un producto nacional ya de por sí delicioso.
  • Tampoco nos sorprende escuchar algo caminando por el tejado. Es un lagarto gigante. Es inofensivo, mas o menos.
  • Utilizar un cubo de agua para bañarse no solo es que no nos importe, sino que le vamos cogiendo el gustillo a eso de echarse un caldero de agua fría a las 6 de la mañana. 
  • Además, utilizar el caldero en vez de la cisterna se ha convertido en una cuestión de catarsis.
  • La comprobación de que no hay escorpiones debajo de la cama se ha convertido en algo rutinario, así como el deporte de matar arañas gigantes, o en el caso de las más grandes, negociar su traslado.
  • Que nos griten por la calle: ''Ey, gringos!!! Jau ar yu??'' y contestar: ''No, somos españoles!!'' y que contesten ''Ah!! Spanish!! Ai jaf family in Niu York!!!''
  • La increíble oferta culinaria, que va desde el plátano frito con frijoles hasta el plátano frito cortado de otra forma con frijoles, nos parece rica y variadísima.
A lo que no me acabo de acostumbrar es a los árboles gigantes, y creo que el grupo tampoco. Cada vez que pasamos junto a alguno, obligo a parar al coche en que vayamos y a que alguien se baje a fotografiarme con el infeliz vegetal. La mayor parte de las veces son ceibas, guanacastes o matapalos, y algún que otro carreto. Otro día os cuento más de estos árboles.

Hasta aquí por este conjunto de minihistorias. Muy pronto volveremos con nuevas y trepidantes historias de nuestra vida en el Triunfo, también conocido como ''The Triumph''.





2 may 2016

¿y tu qué quieres ser de mayor?



Pompi, eres un crack!


El buen mozo de esta fotografía se llama Don Pompilio Mercado. 84 añazos ahí donde lo ven. Casado, con hijos y nietos. Una persona muy simpática y entrañable, que no pierde momento para hacer algún comentario gracioso. Y muy tranquilo, con la tranquilidad y la calma que parece que solo tienen las personas que ya han visto y vivido mucho y aunque ya nada les sorprenda, disfrutan de cualquier cosa... Vamos, todo un crack!!! De mi estancia en El Triunfo, una de esas personas a la que más me gustaba encontrarme por ahí.
Pues ahí donde lo ven, Don Pompilio tiene un defecto... es adicto al trabajo!!!
Y si no no encuantro sentido a lo que hace. Don pompilio (el pompi para los conocidos, amigos  y gente poco respetuosa como yo...) regenta una Pulpería. Una pulpería, para los no entendidos y gallegos nostálgicos confundidos, es aquel lugar en dónde se vende de todo menos pulpo (toda un lástima) y vendría a ser lo que hace dos generaciones en España se conocían como ultramarinos (o tienducha de barrio de toda la vida....).

Cuarto y mitad de frijoles, señor Pompi!!!
Pues si, mira que el Pompilio no tendría cosas más interesantes que hacer, tales como pasear un perro, jugar al dominó, sentarse en un banco o irse de vacaciones a las canarias con el imserso (salvo porque en Honduras los perros se pasean solos por las calles, el dominó ni lo conocen y las canarias quedan un poquito a desmano...)... Vamos, que en vez de hacer esas cosas que hacen los viejos, se pasa el día sentado en el portal, viendo pasar la vida, con una gran sonrisa y despachando (siempre a su ritmo) a jóvenes, mayores y viejitos desde caramelos y refrescos a estropajos y detergente, pasando por mi bien amado papel higiénico y velas para cuando se vaya la luz. Y yo me pregunto porqué? ¿¿¿Porqué Pomilio, Porqué??? Porqué después de todas las profesiones que tuvo a lo largo de su vida, sigue ahí con su pulpería...? Y no encuentro respuesta...

Me pregunto si puede afectar el hecho de que aquí no existe la seguridad social ni las pensiones (solo reservado para los maestros y personajes de funcionariado público muy concreto). No sé, no creo, no? A lo mejor si que puede afectar el no disponer de seguros sociales, ni ayudas, y que uno se tenga que ganar el arroz y los frijolitos hasta que se lo lleve la pelona (muerte) a la otra vida...

Al llegar aquí me preguntaron que cuanto ganaba y yo les dije que estaba de voluntario y que no cobraba, y me dijeron que que claro, menos mal que no tenía esposa e hijos, porque no los podría alimentar, pero me dijeron... ¿y con sus papás que ya serán viejitos, cuántos hermanos son para ayudarles?
Vaya! una de esas frases que dejan a uno pensando aunque sea un ratito... Una vez leí que en las sociedades campesinas clásicas como la hondureña o como la gallega de antes de la guerra civil, un niño empieza a producir a partir de los 6 años, y a los 8 ya hace cosas como para equiparar ese trabajo a su comida, que por eso se tenía tan larga descendencia. Cómo explicarles que en el Viejo Continente uno trabaja toda la vida a un ritmo canibal para poder"descansar" haciendo nada frustrado, cuando se jubila, y que los niños no empiezan a producir hasta los 30, y que a mí, Ingeniero de Caminos Canales y Puertos en paro son mis papás jubilados los que me tienen que echar un cable de vez en cuando....  Mejor todo esto me lo guardo por vergüenza ;-)

El mundo está loco, no creeis? ¿Cual de las dos maneras de vivir os parece más natural?
Os lo dejo a vosotros, que yo ya paso de pensar, que aquí el sol pega muuuy fuerte y estoy racionando neuronas...

Algún comentario por favor?

22 oct 2015

La Isla de los PCR. Capítulo 4: Ganadores y... La Mara del Fonsagua

El día ha llegado... La isla de los PCRs llegó a su fin! Pero en el último momento se ha producido un giro inesperado en el día a día de nuestros participantes... Los 'Triunfitos' han abandonado la isla para unirse a la Mara del Fonsagua!!!
Significa esto que las ganadoras son las 'Codefagolfas'? Cómo les irá a ellas tras el abandono de sus compañeros? Qué actividades estarán llevando a cabo los triunfeños en esa organización proagua?
Vas a perdértelo?
Prometemos defraudarles!


Capítulo 4: Mara del Fonsagua (Pau y Martiño)



Capítulo 4: Ganadoras en San Lorenzo? (Paula y María)



Gracias a todos los que nos ayudaron y participaron en el video de una forma u otra!!
Gracias Honduras!

22 sept 2015

Y seguimos triunfando

Nuestra vida triunfeña ha discurrido medianamente tranquila desde la última entrada, ya aclimatadísimos a la vida hondureña... y puesto una imagen vale más que mil palabras... aquí está:

 (Nuestro gran compañero Héctor, técnico de NASMAR y el moño Martiño en la Alcaldia)

Sí, este ha sido nuestro día a día el pasado mes... a tope con nuestro amado Fonsagua (Ese software de GIS que se está desarrollando especialmente para estos proyectos y con el que llevamos una relación a veces buena, a veces no tan buena...) Gracias al apoyo de Mireia hemos conseguido realizar todas las alternativas de las redes de abastecimiento de agua de las comunidades y ahora mismo sólo nos queda terminar con el presupuesto (dineritoooo!!!).  Entre copia de puntos y puesta de tuberías también decidimos redactar un manual que facilite y simplifique el proceso paso por paso, ya veis, que al final pasaremos de una relación de amor-odio a sólo amor!

( Fotillo aforando el caudal de un pozo...menudo equipazo!)
Pero bueno tampoco todo iba a ser sentarse delante del ordenador... Estuvimos trabajando algún que otro día en El Matapalo buscando fuentes de agua para abastecimiento y midiendo los caudales para ver si alguna era aceptable (si, pateamos medio matapalo visitando un minimo de 8 fuentes y sin suerte de momento... todas muy bonitas, pero sin agua suficiente... maldita sequía!)

También pudimos hacer otra escapada a El Fortín para ver en vivo y en directo una limpieza de pozo (que ya os relataremos detenidamente en  otra entrada).        

Así que para las semanitas que nos quedan una vez acabada la vida de oficina podremos ponernos las pilas con las comunidades! Este miércoles acompañaremos a Manuel de AHJASA a Carao Abajo para una reunión de la junta directiva de agua y ayer ya estuvimos en El Llano para solicitar nuestra aceptación en la comunidad para convivir la próxima semana! (son más majos que las difuntas pesetas... ya nos tarda la semana que viene).  Por otra parte, comenzaremos a elaborar las fichas técnicas y sociales de otras 3 comunidades!

Vamos, que aunque esto sea un paraiso tropical, aquí no se para!!! Así que ya sabeis, estaros atentos al desarrollo de la vida triunfeña porque próximamente... habrá un video de nuestras comunidades! (Sí, será incluso mejor que la Isla de los PCR!!!)

Escrito by Pau y Martiño


9 sept 2015

Aprendiendo a hacer tamales

Aquí los Triunfitos, a mayores de recorrer comunidades y aplicarnos a fondo con nuestro amor-odio al Fonsagua... encontramos un poquito de tiempo para aprovechar la hospitalidad de nuestra familia hondureña y aprender a preparar unos ricos tamales!

Que aunque no lo parezca, lleva mucho trabajo y mucho tiempo!

Primero, hay que ir al molino a moler el maiz, tempranito y siempre y cuando haya electricidad... Con la harina ya lista vamos a cocer una masa que se va a temperar con agua, condimentos (los cuales son secreto de familia), aceite y sal (vamos, que sale una masa tipo croquetas... para comerla a cucharadas!)

Cuando tengamos lista la masa, la dejamos preparada para que enfrie un poco y vamos a buscar los ingredientes que colocaremos dentro del tamal.

Y aqui hay tantos tamales como personas... porque cada uno coloca ingredientes diferentes... ya sabeis... es que en mi casa jugamos así!!! ;-)

Así pues, los tamales Pastrana-Mercado llevan: arroz, pasas, patata, maiz y pollo en salsa... vamos poquita cosa! Todo esto bien mezcladito en medio de la masa y envuelto en una hoja de plátano.
Después de colocar los ingredientes y envolver el tamal (mision casi imposible, requiere una buena técnica), toca atarlo con una tira de la hoja de plátano y dejar un bonito lazo.

Pero como una imagen vale más que mil palabras... aquí os dejamos el video-tutorial! 



Esperamos que os guste!!
Escrito por Pau y Martiño!

20 ago 2015

La isla de los PCR. Capítulo 2: Alimentación.


Sí, sabiamos que lo estabais deseando... pero ya no necesitais esperar más, aqui esta la 2º entrega del reality show más bizarro de la cooperación española.
A quien preferis? a los Triunfitos o a las Codefagolgas? Habrán superado las pruebas de alimentación? Estas y otras preguntas existenciales tendrán respuesta en este absurdo vídeo, disfrútenlo!!!


No se pierdan la próxima entrega... prometemos defraudarles!!!

Protagonizado por: Las Paulas, María y Martiño.


19 ago 2015

Proyecto del Fondo Galego (Julio 2015)

Proyecto: Fortalecimiento de las capacidades locales para mejorar el acceso al derecho al agua potable y saneamiento a través de la gestión integrada del recurso hídrico, en los 7 municipios de la mancomunidad NASMAR, Honduras


Socio local: Mancomunidad NASMAR




Este proyecto se enmarca en un programa diseñado por ESF Galicia, la Mancomunidad NASMAR (Mancomunidad de los municipios costeros del Golfo de Fonseca) y AHJASA (Asociacion Hondureña de Juntas de Agua), del que ya fue ejecutada la primera fase durante el año 2014, con la financiación de Cooperación Galega da Xunta de Galicia.

Durante el mes de julio se realizó la que socialización del GIRH y el levantamiento de las fichas sociales y técnicas de las tres comunidades seleccionadas para el proyecto: El Jocote, El Llano y El Coyol. 


La metodología de trabajo consistió en emplear tres jornadas para la socialización del proyecto y el levantamiento de datos para cada comunidad. En cuanto a la socialización se explicó el programa a la asamblea de cada comunidad exponiendo los alcances, objetivos, actividades y resusltados del mismo y haciendo énfasis en los beneficios que las comunidades obtendrán.

Se aprovechó este mismo espacio para elaborar el mapa comunitario y levantar los datos de la ficha social. En la segunda jornada, con el apoyo de los miembros de la Junta de agua y del Patronato, se levantaron los datos de la ficha técnica, incluyendo toma de puntos gps y identificación de fuentes de agua y medición de pH y conductividad del líquido elemento. Además se llevaron a cabo censos de las comunidades y conformación de las juntas de agua.

Debido a la escasez de lluvias durante estos meses esperaremos al mes de septiembre para llevar a cabo la segunda fase de toma de muestras de agua en la comunidad de La Grecia con el fin de completar el estudio hidrogeológico de la comunidad.
La elaboración de los planes comunitarios aunque fue prevista para el mes de julio se llevará a cabo durante el mes de agosto.

Enlaces de interés:
Escrito por Pau y Martiño.

8 ago 2015

Primera semanilla... triunfada en El Triunfo

Hola gente!

Aquí reaparecemos los PCR de El Triunfo! (a partir de ahora Los triunfitos). Tras una semanita de difícil adaptación tanto climatológica como gastronómica e intestinal ya tenemos las pilas cargadas para contaros todas las actividades que estamos realizando por estas lejanas tierras de la América Latina postcoloniada!

La semana pasada salimos con expatriada-Cristina rumbo hacia nuestra futura morada (no sin pequeños contratiempos por el camino) y nada más llegar fuimos recibidos en la majestuosa municipalidad donde conocimos al alcalde Don Edan Bonilla junto a todo su equipo. Hechas las presentaciones y ya puestos al día con nuestros socios AHJASA y NASMAR, empezamos a coordinar algunas actividades para esa semana.

(Martiño el fresón* en la municipalidad de El Triunfo)

El martes acompañamos a la ingeniera Wendolina (a partir de ahora Wendy, de NASMAR) y a los compañeros de la municipalidad a la comunidad de Varsovia donde asistimos a una reunión que tenía programada la junta de agua y donde más tarde pudimos quedarnos a comer y probar un rico pollo indio sin ningún tipo de percances digestivos asociados. Para chuparse los dedos! El miércoles disfrutamos de las explicaciones de Don Manuel (AHJASA) en lo referente a capacitaciones de las juntas de agua, así como disfrutamos de una gran cantidad de música lugareña del lugar. 

A parte de todo este trabajo de oficina, rodeados de ventiladores por doquier (y menos mal!) nos quedó tiempo para ir el jueves junto con los compañeros NASMAR y de la municipalidad a otra comunidad. Esta vez nos desplazamos a Matapalo, donde pasamos toda la mañana ubicando las fuentes de abastecimiento que se utilizarán para Rio Grande 3, con una cuadrilla de autóctonos personajes equipados cada uno con sus respectivos machetes de jungla reglamentarios. Tenían una pinta de esas de cambiarte de acera si los ves por la calle de noche, pero oye, una gente majísima y muy comprometida con su tierra... las apariencias siempre engañan!!!

(Wendy y parte de la comunidad haciendo mediciones topográficas) 
  
(Martiño y Tomás ayudando en las mediciones y debatiendo sobre la vida)

Al volver, y para no desperdiciar el trayecto se fueron tomando los puntos topográficos por donde pasará el sistema de agua. También se aprovechó para realizar un ejemplo de medición de caudal (aforo) con los compañeros de la comunidad en un par de fuentes que encontramos en el descenso.


Esta semanilla una misteriosa edición de vídeo nos ocupo parte del tiempo.. pero ya tenemos historias de bioconstrucción y de la vida en las comunidades preparadas para salir! La semana que viene la segunda parte de Matapalo!

Escrito by Pau y Martiño.

(*) Fresón = Pijo que te cagas

22 jun 2015

Proxecto de Fondo Galego (Maio 2015)

Proxecto: Fortalecemento das capacidades locais para mellorar o acceso ao dereito a auga potable e saneamento a través da xestión integrada do recurso hídrico, nos 7 municipios da mancomunidade NASMAR, Honduras

Socio local: Mancomunidade NASMAR


Este proxecto enmárcase nun programa deseñado por ESF Galicia, a Mancomunidade NASMAR (Mancomunidade dos municipios costeiros do Golfo de Fonseca) e AHJASA (Asociacion Hondureña de Juntas de Agua), do que xa foi executada a primeira fase durante o ano 2014, coa financiación de Cooperación Galega da Xunta de Galicia. 
Durante o mes de maio levouse a cabo a capacitación na metodoloxía ESCASAL, impartida a técnicos municipais das sete municipalidades da NASMAR, e a persoal técnico da Mancomunidade de NASMAR e de AHJASA. No desenvolvemento da capacitación aplicouse unha metodoloxía altamente participativa, onde existiron espazos para a reflexión e análise crítica dos participantes no proceso de ensino e aprendizaxe. 


En total a capacitación tivo unha duración de 9 días, dos cales 6 días se desenvolveron de xeito teórico nas instalacións de NASMAR e 3 días de xeito práctico na comunidade de Santa Catarina, municipio de El Triunfo. Estes 3 días de práctica serviron para aplicar os coñecementos obtidos durante o proceso da formación impartida por persoal do SANAA, capacitando á comunidade sobre os aspectos nos que a metodoloxía fai énfase: hixiene persoal, saneamento da vivenda, auga segura para beber, uso e mantemento adecuado das latrinas, equidade de xénero. Ademais, reestruturouse a Xunta de Auga e organizáronse os seguintes comités que non existían na comunidade: Comité de Microcunca, Comité de Saneamento Básico, Comité de Operación e Mantemento e o Comité de Saneamento Infantil. A actividade de capacitación está completa a falta dunha xornada de seguimento.
 
Ademais, estase intentando coordinar con persoal do Servicio Autónomo Nacional de Acueductos y Alcantarillados (SANAA) para que acuda ao municipio para a ubicación de puntos de perforación de pozos nas comunidades nas que se está a traballar e que non contan con fontes de auga para a construción de sistemas de abastecemento.



Así mesmo, xa se definiron as comunidades nas que se farán os plans comunitarios de xestión integral do recurso hídrico, que foron priorizadas de xeito conxunto pola municipalidade de El Triunfo e o persoal técnico da Mancomunidade de NASMAR, seguindo criterios de urxencia en canto a acceso a auga e saneamento. Estas comunidades serán El Jocote e Los Llanos. Existe a posibilidade de que, gracias á xestión eficiente dos recursos e o aporte en persoal da Mancomunidade de NASMAR e da municipalidade de El Triunfo, poida facerse o levantamento dunha comunidade máis das previstas, sendo a seleccionada El Coyol.  

Preferiuse dar prioridade á capacitación na metodoloxía ESCASAL polo que atrasouse o levantamento de información nas comunidades para a elaboración dos plans comunitarios. Esta fase de levantamento de datos nas comunidades seleccionadas iniciarase no mes de xuño.

 


Ao mesmo tempo se realizaron ou estanse levando a cabo varias actividades de sensibilización e visibilización en Galicia sobre o proxecto:

- Vaise desarrollar un video de divulgación sobre a problemática de auga en Honduras e a xestión do recurso hídrico a través das Xuntas de Auga. Aproveitando a estancia en Honduras dunha voluntaria de ESF, Eva Sol, dentro do Programa de Coñecemento da Realidade de 2014, rodáronse entrevistas e imaxes que serán utlizados para a realización do video. Nestes momentos o vídeo está en fase de edición e completarase con entrevistas realizadas a persoas que traballan no ámbito da auga en Galicia (voluntariado de ESF, empresas, etc).

- O día 5 de maio realizouse unha charla na Escola de Relacións Laborais, na que asistiron 50 persoa, para sensibilizar sobre o dereito humano á auga e a situación do acceso á auga no mundo, poñendo como exemplo de accións a desenvolver os proxectos que ESF leva a cabo en Honduras. Na seguinte ligazón pódese ver un resumo da charla:


- Tamén se impartiu unha clase na asignatura Cooperación para o Desenvolemento na Enxeñaría Civil”. Dentro do temario inclúese a metodoloxía de proxectos de cooperación para o desenvolvemento e o enfoque do marco lóxico. Para facer máis amena a clase utilizouse como exemplo a formulación do presente proxecto. Nas seguintes ligazóns pódese ver información sobre o temario da materia e a difusión da clase nas redes sociais:


- Por último estánse a preparar xornadas de divulgación do proxecto e sobre dereito humano á auga en varios concellos. Contactouse cos de Teo, Ames, Santiago, Ferrol e Vigo, coa intención de realizar as xornadas en polo menos 4 deles a partir do verán. As recentes eleccións municipais e os posibles cambios de goberno atrasaron esta tarefa, que estaba prevista para realizar entre Marzo e Maio.


Outros enlaces vinculados ao proxecto:

Convenio de Cooperación Fondo Galego-ESF

Informe de Xaneiro

Informe de Febreiro

Informe de Marzo
Informe de Abril
http://esfhonduras.blogspot.com.es/2015/05/proxecto-de-fondo-galego-abril-2015.html

14 jun 2015

Presentación del proyecto AGUA 2015-16

         Este proyecto está incluido dentro de un programa más amplio con el que se pretende fortalecer las capacidades locales y la participación comunitaria para así poder mejorar el acceso al agua potable y saneamiento a través de la gestión integrada del recurso hídrico teniendo como ámbito de actuación los 7 municipios de la Mancomunidad de NASMAR. La primera fase fue financiada por la Cooperación Galega de la Xuntade Galicia y el Fondo Galego en el año 2014, recientemente se aprobó la subvención por la Xunta de Galicia para la segunda fase del programa que comprende hasta el año 2016, en el que colaboraremos también con el Laboratorio de Ingeniería Cartográfica de la Universidade da Coruña.
         Para definir las lineas generales de las actividades que se plantean y se desarrollan en el proyecto siempre debemos tener constancia de la realidad que se vive en Honduras. Los municipios costeros se encuentran con un manglar muy deteriorado en el que la camaronicultura y la pesca artesanal esta siendo amenazada por las prácticas intensivas de las grandes industrias acaparando territorio, desplazando a los pescadores y dificultando su principal fuente de ingresos. Dentro de la Mancomunidad de NASMAR, el municipio de El Triunfo es el que presenta mayores carencias de abastecimiento de agua y saneamiento, con un núcleo urbano sin un acceso eficiente al agua y un saneamiento básico casi inexistente.   
         La población total de los 7 municipios comprende a 209.300 habitantes, los cuales en su totalidad se beneficiarán del proyecto de forma directa o indirecta. El proyecto se lleva a cabo en Honduras con la colaboración de los socios locales, los cuales en nuestro caso son NASMAR y AHJASA. Para continuar con el plan de acción, nos vamos a mover en tres lineas principales: 
  • El fortalecimiento de las capacidades de los titulares de obligaciones para mejorar la gestión de los recursos hídricos. En esta segunda fase, se van a intensificar las actividades destinadas a reducir la brecha de género y reforzando las capacitaciones impartidas en la fase 1 tales como formación técnica al personal en la gestión integral de los recursos hídricos, gvSIG Fonsagua, control de la calidad del agua y diseño entre otras. 
  • Impulsar los procesos participativos de desarrollo comunitario en materia de agua y saneamiento, en la fase 2 se ampliarán el número de comunidades de trabajo dentro del municipio de El Triunfo y se harán los planes comunitarios en materia de agua y saneamiento de 20 núcleos rurales más del mismo municipio. Con la finalidad de reforzar estas actuaciones se impartirán capacitaciones sobre higiene y prácticas sanitarias y sobre habilidades participativas y de liderazgo a mujeres integrantes de Juntas de Agua. 
  • Implementación de tecnologías y prácticas innovadoras y adecuadas al contexto a través de experiencias piloto, así obtendremos soluciones a diferentes problemáticas como: promoción de sistemas de abastecimiento continuo, implementación de un sistema de energía solar para el bombeo de agua en un sistema de abastecimiento y tecnologías piloto para el saneamiento de aguas grises y negras. También se va a incidir en la instalación de contadores para controlar el consumo de agua.

 Algunas de las actividades propuestas para lograr estos objetivos son: 
  • Formación en Gestión Integral del Recurso Hídrico a técnicos municipales.
  • Formación de técnicos de la Universidad Nacional Autónoma de Honduras para la capacitación intensiva sobre la aplicación gvSIG-Fonsagua.
  • Formación en el uso de gvSIG Fonsagua al persoal técnico de las 7 municipalidades da Mancomundidade NASMAR y socios locales.
  • Fortalecimiento de la Comisión Municipal de Agua Potable y saneamiento (COMAS) en El Triunfo.
  • Capacitación y fortalecimiento sobre el enfoque de género a socios locales (AHJASA).
  • Elaboración de 20 planes comunitarios en el municipio de El Triunfo.
  • Conformación y/o fortalecimiento de las Juntas de Agua de 20 comunidades.
  • Formación de visitadores/as comunitarios/as para la promoción hábitos higiénicos y sanitarios relativos al agua y saneamiento aplicando la metodología ESCASAL.
  • Capacitaciónes dirigidas a mujeres sobre habilidades comunicativas y sociales relacionadas con la participación democrática.
  • Instalación de un sistema de bombeo abastecido por energía solar en las comunidades de Las Lajas-Zapotillo (Marcovia).
  • Módulo formativo en diseño, instalación, operación y mantenimiento de sistemas de energía solar para bombeo de agua.
  • Sistematización de experiencias piloto con tecnologías adecuadas en abastecimiento de agua y saneamiento.
          Como podemos ver, estas lineas se centran en abordar el abastecimiento de agua potable y saneamiento básico en el medio rural y la protección de los recursos hídricos a través del fortalecimiento de las capacidades locales para garantizar el acceso de titulares de derechos a los servicios básicos. De esta forma, se pretende mejorar la gestión integral del recurso hídrico, la difusión de tecnologías apropiadas ya validadas y el fortalecimiento institucional en temas de gestión de recursos naturales y ordenamiento territorial. Por otra parte, se trabajará en la creación de capacidades comunitarias, con el apoyo a la buena gestión y a la organización de las Juntas de Agua y Saneamiento para hacer asumible a las comunidades el proceso de descentralización de la prestación del servicio de agua potable y saneamiento que se esta dando en el país y fortalecer a los ayuntamientos en su papel de garantizar el acceso. 

Presentaciones hechas y... Proyecto en marcha!!